Kurak Zamanı ve Zayıf Çorak Topraklarda Çavdar

img140/7672/1003099hu9.jpg
Çavdar Yetiştiriciliği
İklim İstekleri:

  Soğuğa en dayanıklı tahıl olan çavdar kışları çok sert geçen yörelerde bile yetiştirilir ve sonbaharda ekilip ertesi yıl yaz başlarında biçilir. Nem isteği azdır, kök gelişmesi fazla olduğundan yeterli suyu kolaylıkla bulabilir. -30 C ve daha düşük sıcaklıklara kar örtüsü olmaksızın dayanabilen çeşitleri vardır.

Toprak İstekleri:

    Çavdar bitkisi
süzek kumlu ve gevşek toprakları sever. En iyi kumlu-tınlı ve killi topraklarda yetişir. Alkali ve asitik topraklarda yetişebilen tipleri vardır. Ağır topraklardan hoşlanmaz. Yüksek tuz konsantrasyona dayanıklı olduğundan çoraklaşmış topraklarda yetişebilir ve bu özelliğinden dolayı buğday, arpa, mısır ve pirinç tarımına elverişli olmayan en verimsiz topraklarda bile öbür tahıllardan daha iyi ürün verir.
Topraktaki su, toprak su kapasitesinin % 30 una bile düşse çavdar dayanabilir, halbuki % 40 oranı diğer tahılların solma noktasıdır.

Yetiştirme Teknikleri:


    Normal ziraat bölgelerinde buğday ve arpa gibidir. Çorağı fazla olan yerlerde toprak işlenmesi 25-30 cm derinliğinde yapılmalıdır. Toprak yüzünde birikmiş olan tuzlar alt üst edilir. Çavdar havadan toprak istediğinden ekimi kısmen yüzülerek yapılır. Şayet çorak topraklarda üstteki tuzlar derin işleme ile alta verilmezse tuz yoğunluğu fazla olan çim yatağında çimlenmez.

    Çavdar serpme ve sıraya ekim yapılır. Ekim aletleri ile sıraya ekim en iyisidir. Çavdarın 100 dane ağırlığı düşük olduğundan 4 cm den pek fazla derine ekilmemelidir. Aksi halde hem çimlenme hemde toprak yüzüne çıkabilmek tehlikeye girer. Fazla verim sağlanması bakımından gerek güzlük ve gerekse yazlık ekimleri erken yapmak en iyisidir. Dönüme atılacak tohum miktarı m2 ye 350 - 380 dane isabet edecek şekilde hesaplanır.

Gübreleme:

   Çavdarın gübre isteği fazla değildir. Çavdar, topraktaki artık besin maddelerinden çok iyi yararlanabilir.  Asıl besin maddeleri alımı sapa kalkma sırasında hızlanır. Çiftlik gübresi, kumlu toprakların fizik ve biyolojik özelliklerini düzeltirsede, çiftçi gübreyi başka ürünler için kullanır. Serin iklim tahıllar içerisinde azot ihtiyacı en az olan çavdardır. İlkbaharda fazla azotlu gübrelerden kaçınmalıdır. Çünkü fazla azot çavdarda yatmaya yol açar. Fosforlu gübreler çavdarda belirgin verim artışı sağlar. Ön bitkinin gübrelendiği tarlalarda çavdar, gübrelenmeksizin de verim sağlar.

Sulama:

    Çavdar bitkisi kökü derine gidebildiği için kendisi ihtiyacı olan suya ulaşabilir. Çavdar bitkisi kurağa dayanıklı olduğu için sulamasız yetiştirilebilir.
 

img504/9167/1003091oy0.jpgimg142/8041/1003093dz7.jpg

                     Şekil 1 : arpa tarlası                                           Şekil 2: Çavdar Tarlası

  Bademli Kasabasında Recep Yıldız (çiftçi) ile yaptığımız arazi gezisinde de özelliklede kurak geçen bu yıllarda taban olmayan zayıf, taşlık ve çorak arazilerde çavdar yetiştirilmesi gerekliliğinin önemi daha da artmaktadır.

 Kurak geçen son yıllarda arpa ve buğday gibi tahıllar yerine özellikle de su tutma kapasitesi düşük olan yerlerde çavdar yetiştiriciliği yapılarak hem topraklarımızdan tam analamıyla istifade etmiş oluruz hem de kuraklıktan büyük yara alabilecek çiftçimizin zararı en düşük düzeye düşürülmüş olur.

 Yukarıdaki resimde ve şekil 1 ve şekil 2 de görüldüğü gibi Bademli kasabasında aynı toprak koşullarında yeişen arpa ve çavdar arasındaki gelişme farkı çok bariz bir şekilde görülmektedir.

 

  Ziraat Mühendisi : Sabahittin ABAY

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !